Jubilej

Tog davnog 10 septembra 1950 godine održana je osnivačka Skupština saveza DVD NR Srbije. U uvodnom referatu je izneto:

1945 u Srbiji je bilo 26 jedinica DVD-a, sa ukupno 610 članova
1946 bilo je 369 jedinica DVD-a, sa 8.257 članova
1947 bilo je 469 jedinica DVD-a, sa 10.880 članova
1950 u godini osnivanja saveza 482 jedinice DVD-a, sa 17.016 članova

Od ukupnog broja najrazvijenija je bila regija Vojvodine sa 25 saveza i 360 DVD-a. Na teritoriji uže Srbije bilo je 12 saveza sa 98 DVD-a, a u regiji Kosovsko-metohijskoj 5 saveza sa 25 DVD-a.
Ove organizacije su i osnivači Saveza DVD NR Srbije. 1952 godine Savez menja ime u Vatrogasni savez NR Srbije. Konačan naziv koji i dan danas nosi, Vatrogasni savez Srbije ustanovljen je Statutom iz 1984 godine.

Vatrogasne organizacije tog vremena imale su osnovni zadatak da u jednom teškom vremenu sa neviđenim tempom izgradnje, elektrifikacije, industrijalizacije sačuvaju od vatrene stihije ono što su milioni gradili i stvarali. Članovi dobrovoljnih vatrogasnih društava su pored svojih aktivnosti u vatrogastvu aktivno učestvovali na svim akcijama a naročito na akcijama izradnje i obnove vatrogasnih domova.

Samim osnivanjem saveza otpočinje intenzivan proces razvoja vatrogastva u Srbiji. Broj društava je u konstatnom porastu. Već 1952 godine postoji 58 saveza, 790 DVD-a, sa 31.329 članova, a inicirano je i masovno osnivanje industrijskih DVD-a. Već krajem 1953 godine u Srbiji, DVD-a, i IDVD-a, ima 1.139 sa ukupno 42.614 izvršujućih članova, i 19.470 pomažućih članova. Na svom vrhuncu poznih sedamdesetih godina dobrovoljna vatrogasna organizacija u Srbiji broji preko 1.200 osnovnih organizacija sa više od 100.000 članova.

Najveći problem u vremenu osnivanja saveza predstavljao je veoma mali broj stručno osposobljenih članova. U skladu sa tim odmah nakon osnivanja savez intenzivno kreće sa planskim obrazovanjem vatrogasnih kadrova. Donose se neophodni Pravilnici, priprema se stručna literatura. 1952 godine savez preuzima Vatrogasnu školu u Zemunu. 15 novembra 1952 godine održan je prvi kurs. Na hiljade članova dobrovoljne vatrogasne organizacije prošlo je kroz ovu školu i to ne samo sa teritorije Srbije već i sa teritorije Bosne i Hercegovine, Makedonije, Crne Gore. Kadrovi iz ove škole postali su nosioci razvoja vatrogastva Srbije.1972 godine Škola prerasta u Centar za obuku vatrogasnih kadrova Vatrogasnog saveza Srbije, kao prva škola za redovno školovanje kvalifikovanih vatrogasaca u okvirima Mašinskog obrazovnog centra u Zemunu. Svesni činjenice da samo rad u Vatrogasnoj školi ne može dati pun efekat u obarazovanju kadrova kreće sa organizacijom savetovanja iz oblasti zaštite od požara. Prvo takvo savetovanje održano je u Bukovičkoj Banji u Aranđelovcu.

 

  Nedostatak adekvatnih sprava i opreme za gašenje požara u tom periodu je takođe bio veoma izražen. Na predlog Ministartsva unutrašnjih poslova preduzeće Vatrosprem i preduzeće Vatrogasac predato je na upravu Savez DVD NR Srbije. Za vreme upravljanja tim preduzećima ona su postigla veoma značajne rezultate. Postojećim propisima Savez DVD Nr Srbije raspolagao je sredstvima iz Fonda preventive osiguravajućeg zavoda. Ta sredstva su uglavnom utrošena na izgradnju vatrogasnih domova širom republike.

Prateći stanje protiv požarne zaštite uvidelo se da i građani koji nisu članovi dobrovoljnih vatrogasnih društava moraju na izvestan način da daju doprinos smanjenju broja požara. Zato se 1951 godine pokreće Vatrogasna nedelja. U vreme ustanovljenja Vatrogasna nedelja se održavala u maju mesecu. Kasnije tokom godina prihvata se odluka VS Jugoslavije o sprovođenju Meseca borbe protiv požara koja se održavala u septembru.
Shvatajući smiso i neophodnost održavanja vatrogasnih takmičenja kao najspecifičnijeg oblika uvežbavanja vatrogasaca već od 1951 godine u organizaciji saveza kreće se sa održavanjem republičkih takmičenja. U početku su ona bila svake godine, ali pristupanjem VS Jugoslavije u Međunarodni komitet za zaštitu od požara CTIF počinje praćenje ciklusa međunarodnih takmičenja koja se održavaju svake 4 godine. Do uspostavljanja Republike Srbije kao nezavisne države održano je 17 republičkih takmičenja i održan je Prvi festival vatrogastva 2004 godine u Arađelovcu. Na  međunarodnim takmičenjima se postižu veoma zapaženi rezultati a najtrofejnije naše ekipe su DVD Kraljevo, IDVD Galenika, IDVD Fabrika vagona Kraljevo, DVD Stari Grad, IDVD Zastava Kragujevac, PVJ Kruševac itd. Najveći uspeh na međunarodnim takmičenjima postigla je juniorska ženska ekipa DVD Mužlja i PVSJ Niš osvajanjem trećeg mesta u generalnom plasmanu.

Od 1955 godine počinje se sa izradom i dodelom vatrogasnih priznanja i odlikovanja kao jedinog oblika stimulacije i motivacije dobrovoljnih vatrogasaca. Utvrđuju se pravila i kriterijumi za dobijanje ovih priznanja. Ova priznanja su doživljala nekoliko izmena prilagođavajući se društveno-političkoj situaciji sve do 2003 godine kada Izvršni odbor pokreće inicijativu i donosi novi Pravilnik a sa njim i novi izgled vatrogasnih odlikovanja i priznanja.

31 marta 1953 godine Izvršni odbor saveza donosi odluku da se 27 septembar proslavlja kao dan vatrogasaca Srbije kao uspomena na vatrogasnu muziku grada Kraljeva koja je ratne 1941 godine uspela svirajući da premaršira preko mosta na reci Ibar i napusti okupiran grad. Ubrzo zatim ovaj dan počinje da se proslavlja kao dan vatrogasaca Jugoslavije.

Vatrogasni savez Srbije u toku svojih 60 godina rada veoma veliku pažnju posvećivao je radu sa vatrogasnim podmlatkom. U početku to su bile omladinske sekcije koje 1953 godine beleže već 4.353 člana. Počev od 1956 godine u redove dobrovoljnih vatrogasnih društava počinju da dolaze i pioniri a iste godine u okviru takmičenja za seniore održava se i republičko takmičenje vatrogasaca pionira. Od 1978 godine vatrogasna takmičenja za podmladak izdvajaju se u Susrete pionira vatrogasaca koji su  se do 1985 godine održavali svake godine. Od 1985 prerastaju u republička takmičenja i   od tada se održavaju svake dve godine.

Društveno-politička situacija koja na ovim prostorima nastaje početkom 90-tih godina ostavlja veoma dubok trag u dobrovoljnoj vatrogasnoj organizaciji. Proces restrukturiranja privrede dovodi do masovnog gašenja industrijskih dobrovoljnih vatrogasnih društava. Svaki oblik društvenog angažovanja građana u tom vremenu je počeo da nestaje. Pritegnuta nedostatkom finasijskih sredstava, smanjenjem broja članova i opštim moralnih padom u društvu dobrovoljna vatrogasna organizacija počinje da se osipa. Sporost u donošenju odlika i prihvatanju novih trendova znatno je uticala na slabljenje organizacije. Ipak kao ni jedna društvena organizacija na ovim prostorima, postignut je veliki uspeh jer je organizacija ostala nezavisna.

Raspadom Savezne Republike Jugoslavije Srbija postaje nezavisna suverena država a Vatrogasni savez Srbije otpočinje novu etapu u svom radu. Intenzivno se radi na usaglašavanju normativnih akata sa savremenin trendovima. Nova zakonska rešenja utvrđuju jasne okvire u kojima organizacija treba da se kreće u budućnosti. Veoma aktivna međunarodna saradnja doprinosi poravljanju imidža naših vatrogasaca u svetu o čemu svedoče sve brojinija učešća naših predstavnika u međunarodnim događajima.

 
Sa ponosom možemo reći da je danas  Vatrogasni savez Srbije modrena, humana, nestranačka asocijacija dobrovoljnih vatrogasnih društava i njihovih saveza. Trenutno u Srbiji dobrovoljnu vatrogasnu organizaciju broji oko 450 društava sa oko 95 saveza. Ukupan broj članova iznosi nešto više od 60.000 sa oko 12.000 članova vatrogasnog podmlatka. Nakon 60 godina rada usvajanjem novog Zakona o zaštiti od požara i novog Zakona o udruženjima otvara se jedno novo poglavlje u našoj istoriji. Na sadašnjem rukovodstvu je zadatak da aktivnim radom obezbedi mesto dobrovoljnoj vatrogasnoj organizaciji kao najekonomičnijem obliku zaštite građana i njihove imovine od posledica požara i drugih elementarnih nepogoda, u savremenom sistemu zaštite od požara koji počinje da se primenjuje u Srbiji. Svim snagama se mora sačuvati duh dobrovoljstva, međuljudske, međunacionalne i verske solidarnosti i tolerancije, humanosti i tradicije duge više od 140 godina.

Povodom jubileja Vatrogasni savez Srbije je dodelio Jubilarne medalje i Zahvalnice.

Pogledajte galeriju fotografija za svečanosti povodom obeležavanja 60 godina Vatrogasnog saveza Srbije.